Od 1 stycznia 2027 r. firmy transportowe zapłacą wyższe składki ZUS za kierowców, którzy jeżdżą za granicę. Nikt nie zmienia przepisów. Po prostu co roku rośnie kwota, od której liczy się najniższe możliwe składki.
Jak to działa? Za każdy dzień, który kierowca spędza za granicą, firma może odjąć 60 euro od kwoty, od której płaci ZUS. To tzw. wirtualna dieta. Odlicza się ją niezależnie od tego, czy kierowca dostaje jakąkolwiek dietę do ręki. Od czasu Pakietu Mobilności kierowcy w transporcie międzynarodowym nie rozlicza się już jak pracownika w delegacji.
Z odliczenia można skorzystać tylko wtedy, gdy całe miesięczne wynagrodzenie kierowcy razem z dodatkami jest wyższe niż tzw. prognozowane przeciętne wynagrodzenie. Odliczenie ma też limit: po odjęciu 60 euro za każdy dzień kwota dla ZUS nie może spaść poniżej tego samego progu. Kierowca, który spędza za granicą 20 dni w miesiącu, ma 1 200 euro odliczenia. Dlatego u wielu kierowców ZUS liczy się właśnie od tej dolnej granicy (art. 26g ustawy o czasie pracy kierowców).
Ile wynosi ta granica? W 2026 r. to 9 420 zł. Na 2027 r. rząd wpisał do projektu budżetu 10 033 zł, czyli 613 zł więcej. Ostateczną kwotę ministerstwo poda jeszcze w osobnym ogłoszeniu. Trudno jednak liczyć, że będzie niższa. W czerwcu rząd szacował 9 971 zł, a później tę kwotę podniósł.
Ile to kosztuje firmę? To zależy od tego, jak firma umówiła się z kierowcą.
Jeśli kierowca ma pensję ustaloną w kwocie brutto, firma zapłaci ok. 125 zł więcej miesięcznie na każdego takiego kierowcę, czyli ok. 1 500 zł rocznie. Resztę podwyżki, ok. 130 zł miesięcznie, pokryje kierowca. Przy tym samym brutto dostanie mniej na rękę.
W transporcie międzynarodowym często jednak umawia się z kierowcą dniówkę netto, czyli konkretną kwotę na rękę za każdy dzień w trasie. Wtedy kierowca dostaje tyle samo, a całą podwyżkę składek płaci firma: ok. 260 zł miesięcznie na kierowcę, czyli ok. 3 100 zł rocznie. Wszystkie składki liczone od minimalnej podstawy wyniosą w 2027 r. ok. 4 209 zł miesięcznie na kierowcę.
Przykład: firma z 30 takimi kierowcami zapłaci w 2027 r. o ok. 45 tys. zł więcej, jeśli płaci pensje brutto, albo o ok. 93 tys. zł więcej, jeśli płaci dniówki netto. Wyliczenia przyjmują składkę wypadkową 1,67%, która dotyczy firm zgłaszających do 9 osób. Firma z 30 kierowcami ma własną stawkę, więc jej wynik będzie trochę inny.
Rośnie też płaca minimalna: od stycznia 4 950 zł zamiast 4 806 zł. Kierowca międzynarodowy zwykle zarabia więcej, ale płaca minimalna nadal ma znaczenie. Wynagrodzenie za pełny etat nie może być od niej niższe.
Firmy wykonujące kabotaż (przewozy wewnątrz innego kraju) i cross-trade (przewozy między dwoma krajami innymi niż Polska) muszą za czas tych przewozów zapewnić kierowcy co najmniej taką płacę, jaka obowiązuje w kraju, w którym jeździ. W Niemczech minimalna stawka rośnie od stycznia z 13,90 do 14,60 euro za godzinę.
Kto za to zapłaci? Jeśli umowa z klientem nic nie mówi o zmianie stawek, zapłaci przewoźnik. Wyższe koszty nie podnoszą automatycznie ceny, na którą klient się zgodził. Trudno też będzie później tłumaczyć, że podwyżka była niespodziewana. Płaca minimalna jest przesądzona od września, a kwotę z projektu budżetu znamy od sierpnia.
Dlatego o stawkach na przyszły rok trzeba rozmawiać teraz, przed 1 stycznia. Przewoźnik ma dobry argument: nie wymyśla tych kwot, tylko pokazuje liczby z oficjalnych dokumentów. Klient może je sam sprawdzić. Przy okazji warto dopisać do umowy, że stawka rośnie razem z płacą minimalną i kwotą dla ZUS. Za rok nie trzeba będzie wtedy zaczynać rozmowy od nowa.